Jakie są wymagania dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego instalacji PV to pytanie, które staje się coraz bardziej istotne w kontekście dynamicznego rozwoju fotowoltaiki oraz rosnącej liczby instalacji na dachach budynków mieszkalnych, przemysłowych i użyteczności publicznej.
Projektowanie z myślą o bezpieczeństwie przeciwpożarowym
Prawidłowe projektowanie jest fundamentem minimalizacji ryzyka powstania pożaru w instalacjach PV. Już na etapie koncepcji należy przeprowadzić szczegółową analizę zagrożeń, uwzględniając:
- charakterystykę obiektu (materiały konstrukcyjne, dachy płaskie lub spadziste),
- lokalizację i orientację modułów względem źródeł potencjalnego ognia (np. kominy, wentylatory),
- dystanse pomiędzy panelami a elementami budynku, zapewniające dostęp służbom ratunkowym.
Analiza ryzyka pożarowego
Ocena ryzyka musi objąć zarówno źródła wewnętrzne (iskrzenia w złączach lub kablach), jak i zewnętrzne (uderzenia pioruna, wysoka temperatura otoczenia). Na podstawie tej oceny określa się wymagania dotyczące izolacji przewodów, rodzajów ochrony przeciwwypięciowej i uziemień.
Układ instalacji i odległości
Minimalne odległości między modułami a obróbkami dachowymi, kominami i innymi obiektami są regulowane normami. Zapewnienie odpowiednich przejść kablowych i miejsc montażowych redukuje prawdopodobieństwo uszkodzeń mechanicznych przewodów.
Materiały i komponenty montażowe
Wybór komponentów o wysokiej jakości to kluczowy element zabezpieczeń przeciwpożarowych każdej instalacji PV. Podstawowe grupy materiałów to:
- Moduły PV – ogniwa powinny posiadać certyfikaty odporności na temperaturę i promieniowanie UV,
- Okablowanie – kable solarnie przystosowane, o podwyższonej odporności ogniowej i odporności mechanicznej,
- Złącza i wyłączniki – szybkie wyłączniki DC, separatory modułowe i ogniwa odcinające,
- Systemy uziemiające – zapewniające bezpieczne odprowadzanie ładunków elektrycznych podczas wyładowań atmosferycznych.
Izolacja przewodów
Izolacja przewodów między panelami a falownikiem musi spełniać wymogi minimalnej temperatury pracy do 90 °C i klasy ogniowej C. Przewody umieszczane w korytach czy peszlach powinny być chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz przed promieniowaniem UV.
Wyłączniki i zabezpieczenia DC
Zastosowanie wyłączników awaryjnych na DC umożliwia szybkie odłączenie modułów w przypadku pożaru lub awarii. Systemy te muszą być dostępne z poziomu dachu i terenu, zgodnie z zaleceniami służb ratowniczych.
Eksploatacja, konserwacja i monitoring
Stały nadzór nad stanem technicznym instalacji PV jest niezbędny do wykrywania potencjalnych usterek, które mogą prowadzić do pożaru.
Regularne przeglądy
- kontrola stanu izolacji kabli,
- inspekcja złącz i połączeń,
- sprawdzanie szczelności obudów urządzeń,
- czyszczenie paneli z zanieczyszczeń i osadów.
Przeglądy powinny być przeprowadzane co najmniej raz w roku oraz po każdej poważnej awarii lub zdarzeniu atmosferycznym.
Systemy wykrywania i gaszenia
Zaawansowane instalacje wyposażone są w monitoring prądów i napięć, który w trybie rzeczywistym przekazuje dane do centrum nadzoru. W razie przekroczenia wartości progowych, system sygnalizuje zagrożenie i może automatycznie odłączyć część instalacji.
Przepisy i normy dotyczące bezpieczeństwa
Przestrzeganie obowiązujących przepisów i norm jest fundamentem zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Najważniejsze akty prawne i dokumenty techniczne to:
- PN-EN 62446 – wytyczne dotyczące testów i dokumentacji instalacji PV,
- PN-EN 60364-7-712 – normy instalacji elektrycznych w systemach PV,
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury – warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki,
- Normy pożarowe w budownictwie – określające klasy odporności ogniowej materiałów.
Spełnienie powyższych wymagań to gwarancja, że instalacja będzie działać bezpiecznie przez wiele lat, minimalizując ryzyko wystąpienia pożaru oraz chroniąc zarówno mienie, jak i zdrowie użytkowników.
